Geen bestemming in Europa combineert zoveel extremen op zo'n kleine oppervlakte. Gletsjerijs naast vulkaankraters, zwart lavastrand naast neongroene mossvlaktes, volledige stilte op vijfhonderd meter hoogte. Nederlanders bezoeken IJsland elk jaar massaal, en toch blijft het voor de meeste reizigers een oppervlakkige trip langs de bekende Route 1. Wie verder kijkt, ontdekt een van de avontuurlijkste bestemmingen ter wereld - niet ondanks de extremen, maar juist dankzij.
De Ring Road is een vertrekpunt, geen eindpunt
Route 1 loopt in een cirkel om het volledige eiland en geeft een goede eerste indruk. Maar wie echt het avontuur opzoekt, slaat af naar de binnenlanden. De Highlands - het ruige, nauwelijks bewoonde centrale deel van IJsland - zijn uitsluitend bereikbaar met een 4x4. F-wegen zoals de F35 door Sprengisandur of de F208 richting Landmannalaugar voeren door rivieren, over lavawoestijnen en langs dampende bergtoppen. Gsm-bereik is er vrijwel nihil. De weg zelf kan gevaarlijk zijn bij slechte weersomstandigheden.
De F-wegen zijn officieel afgesloten tot rond half juni, afhankelijk van de sneeuwval van dat jaar. Check altijd de actuele wegstatus op road.is (de officiële IJslandse wegautoriteit) voordat je vertrekt. Een 4x4 huren is geen aanrader - het is een absolute vereiste.
De Laugavegur trail is een klassieker met reden
De meest geroemde meerdaagse wandelroute van Europa loopt 55 kilometer van Landmannalaugar naar Þórsmörk door een landschap dat van een andere planeet lijkt. Felgekleurde rhyolietbergen, zwarte lavavelden, sneeuwvelden midden in de zomer - het is de meest dramatische natuur die je in Europa vindt. De route duurt vier tot vijf dagen, er zijn berghutten langs de weg, en de moeilijkheidsgraad is stevig maar haalbaar voor ervaren wandelaars.
Reserveer hutten ver van tevoren: de populairste plekken zijn al in februari vol voor de zomer. Een tent meenemen als back-up is verstandig. Een verlenging via Skógar voegt nog dertig kilometer toe, met een afdaling langs een reeks indrukwekkende watervallen. Wil je weten wat avontuurlijk reizen echt inhoudt? Lees ook ons artikel over wat een avontuurlijke vakantie uniek maakt.
Gletsjerklimmen van beginner tot gevorderde
Vatnajökull is de grootste gletsjer van Europa en beslaat zo'n acht procent van het IJslandse landoppervlak. Vanuit Skaftafell of Jökulsárlón kun je meedoen aan begeleide gletsjerexcursies - ijsbijlen, stijgijzers en een gids zijn inbegrepen. Een standaard gletsjerwandeling duurt twee tot drie uur en kost zo'n 80 tot 100 euro per persoon. Dat klinkt als veel, maar het alternatief - het ijs op zonder begeleiding - is verboden en levensgevaarlijk door verzwakte ijsbruggen en onzichtbare spleten.
Voor gevorderden zijn er meerdaagse gletsjeroversteektochten en ijsklimcursussen in de steile wanden van de zijgletsjers. Het bijzondere aan IJsland: de gletsjer is niet een uitzicht, het is het terrein zelf. Nederlanders die verder willen gaan dan een standaard bergwandeling vinden hier precies wat ze zoeken.
Zwemmen in een vulkaankrater
De Askja-vulkaan ligt diep in de Highlands, bereikbaar via een lange rit over grindwegen en een wandeling van een uur over een maanachtig lavaplateau. Bovenin de vulkaan bevindt zich Viti, een kratermeer gevuld met warm, geothermisch water. De temperatuur schommelt rond de 20 tot 25 graden Celsius - aangenaam, zeker gezien de omgeving. Zwemmen erin is mogelijk, maar het is allesbehalve een wellness-belevenis. Het is een onwerkelijke plek midden in een zwarte steenwoestijn.
NASA testte hier ooit rovers vanwege de gelijkenis met het maanoppervlak. De omgeving van Askja en het nabijgelegen lavaveld Holuhraun geldt als een van de meest indrukwekkende vulkanische landschappen ter wereld. De rit ernaartoe gaat uitsluitend met een stevige 4x4 en een goed gevulde tank - de dichtstbijzijnde benzinepomp ligt ver.
Wanneer ga je naar IJsland voor avontuur?
Zomer (juni tot augustus) biedt toegang tot de Highlands en de Laugavegur trail. De middernachtzon maakt wandelingen op elk uur van de dag mogelijk - je runt geen race tegen het licht. Winter (november tot februari) is het seizoen voor het noorderlicht, ijsgrotentochten diep in de gletsjers van Vatnajökull en sneeuwmobielen over uitgestrekte sneeuwvlakten. Beide perioden zijn de moeite waard, afhankelijk van wat je avontuur moet inhouden.
Lente en herfst zijn rustiger en goedkoper, maar de F-wegen zijn dan deels nog afgesloten. Wie in de Highlands wil wandelen, kiest zomer. Wie ijsgrotten wil verkennen en kans wil maken op het noorderlicht, kiest winter. Plan vooruit - een spontane trip naar de binnenlanden kan gevaarlijk zijn als je onvoorbereid gaat.
Zo haal je meer uit IJsland dan de meeste bezoekers
De standaardversie van een IJslandreis bestaat uit de Golden Circle, de Blue Lagoon en een paar watervallen langs de Ring Road. Prima vakantie, maar niet wat avontuurlijke reizigers zoeken. Huur een 4x4 in plaats van een gewone auto, rij de F-wegen, boek een tent of berghut in de Highlands en reserveer minstens één begeleide activiteit op ijs of vulkanisch terrein. IJsland beloont reizigers die er echt voor gaan.
Kamperen in de natuur kost weinig. Berghutten langs de Laugavegur trail kosten zo'n 60 tot 80 euro per nacht, en een begeleide gletsjerexcursie is een eenmalige investering die je lang bijblijft. Op zoek naar meer avontuur in Europa dichter bij huis? Lees ook waarom Noord-Spanje de vakantie is die je niet verwacht, of ontdek één van de mooiste eilanden van Schotland voor een trip die weinig mensen kennen.