Als je op zoek bent naar een bestemming waar je nog echt in het wilde niets terechtkomt, waar je te paard door bergdalen rijdt en 's nachts in een yurt slaapt terwijl sterren je enige plafond zijn, dan ben je bij Kirgizie aan het juiste adres. Het Centraal-Aziatische land trekt steeds meer avonturiers aan, maar toch is het verre van overtoerism. De weilanden zijn ongerept, de nomadische cultuur leeft nog voluit, en de bergen geven je het gevoel dat je de allereerste bezoeker bent.
Wat Kirgizie anders maakt dan andere bergbestemmingen
Kirgizie grenst aan China, Kazachstan, Tadzjikistan en Oezbekistan, maar heeft een karakter dat nergens anders op lijkt. Ruim 90 procent van het land ligt op meer dan 1500 meter hoogte. Dat betekent: dramatisch berglandschap alom, maar ook extreme afwisseling tussen alpiene valleien, eindeloze grasvlakten en spiegelblanke bergmeren.
Wat het van Ijsland of Nieuw-Zeeland onderscheidt, is de menselijke maat van het avontuur. De nomadische Kirgizische cultuur bepaalt het ritme. Families trekken in de zomer met yurts en kuddes naar de hoogvlaktes - een eeuwenoude gewoonte die gewoon doorleeft. Als toerist slaap je niet in een hut met wifi, maar bij die families, eet je mee met wat er is, en verdwijnt je stressvolle bestaan vrij snel. Voor meer avontuurlijke bestemmingen waar de natuur centraal staat, lees ook waarom IJsland avontuurlijke reizigers zo trekt.
Song Kol is het meer dat je niet verwacht
Het meest onvergetelijke avontuur in Kirgizie begint bij Song Kol, het op een na grootste meer van het land op 3016 meter hoogte. Rondom dit spiegelblanke meer liggen uitgestrekte grasvlakten, de zogeheten jailoos, waar in de zomermaanden tientallen yurtkampen staan. Je loopt er zo naartoe of rijdt erheen te paard - een trip van twee a drie dagen vanuit het nabijgelegen stadje Kochkor.
De route naar Song Kol loopt over bergpassen en door smalle ravijnen. Bij aankomst wacht een panorama dat moeilijk te beschrijven is: water dat naar alle kanten lijkt door te lopen, en rondom alleen lucht. De dichtstbijzijnde supermarkt is op minimaal drie uur rijden. Dat is precies de bedoeling.
Overnachten in een yurtkamp kost een paar euro per nacht, inclusief maaltijden. Het eten is sober maar goed: beshbarmak (een pastagerecht met lam), gefermenteerde paardenmelk genaamd koumiss, en brood gebakken op open vuur. Als je meer comfort wilt, zijn er kampen met een iets betere inrichting, maar echte luxe moet je hier niet verwachten - en dat is precies de charme.
Trekking die je in de benen krijgt
Voor wie meer wil dan paard-en-yurt biedt Kirgizie trektochten die qua schoonheid wedijveren met de bekende routes in Nepal, maar zonder de drukte. Een van de bekendste is de Ala Kul Trek, een meerdaagse route vanuit Karakol in het oosten van het land. De tocht voert langs het turkooisblauwe Ala Kul meer op 3560 meter hoogte en over een pas van bijna 4000 meter.
Dichterbij de hoofdstad Bisjkek ligt het Nationaal Park Ala Archa, op maar veertig kilometer van de stad. Hier kun je dagtrektochten doen door alpenlandschappen met gletsjers en kliffen. Wie wil kan zelfs de 4895 meter hoge Mount Semenov aanpakken, maar ook een ochtend wandelen door de valleien is al indrukwekkend genoeg.
De meeste routes in Kirgizie vragen geen gidsen of vergunningen. Je zet je rugzak op en vertrekt. Dat gevoel van vrijheid is in weinig andere bergbestemmingen nog zo puur aanwezig. Als je de planning voor een meerdaagse trektocht wilt vergelijken, bekijk dan ook hoe je een trekking in Patagonie voorbereidt - veel van de tips gelden ook voor Centraal-Aziatische routes.
Paardrijden als transportmiddel, niet als toeristische attractie
Kirgizie en paarden zijn onlosmakelijk verbonden. De lokale paarden zijn bijzonder bedaard en goed in de zogeheten telgang, een zachte stapgang waarbij je moeiteloos uren in het zadel zit zonder pijn te krijgen. Beginners rijden al snel vol vertrouwen over bergpaden. Lokale herders fungeren als gids en nemen je mee naar plekken die te voet nauwelijks bereikbaar zijn.
In de meeste toeristische basecamps kun je via lokale organisaties een meerdaags paardentrek boeken voor 20 tot 60 euro per dag, inclusief gids, paard en eten. Dat is geen attractie voor groepen - dat is transport, zoals het hier al eeuwen werkt.
Wanneer ga je en wat kost het
De beste periode voor Kirgizie is juni tot en met begin september. Dan zijn de bergpassen open, de yurtkampen bezet en de temperaturen aangenaam - overdag warm in de valleien, fris op hoogte, 's nachts koud. Neem altijd een goede slaapzak en winddichte laag mee.
Nederlanders kunnen visumvrij Kirgizie inreizen voor verblijven tot 30 dagen. De levensstandaard ligt ook een stuk lager dan in West-Europa: een overnachting in een yurtkamp kost 5 tot 15 euro, maaltijden van de markt liggen rond de 2 euro, en voor georganiseerde tochten betaal je 20 tot 60 euro per dag inclusief gids.
Vluchten vanuit Amsterdam gaan via Moskou, Istanbul of Frankfurt - reken op een overstap en zo'n 8 a 9 uur reistijd.
Zo pak je een trip naar Kirgizie aan
Begin in Bisjkek, pak meteen een dagtrip naar Ala Archa om te acclimatiseren, en trek dan door naar Kochkor als uitvalsbasis voor Song Kol. Sluit af in Karakol voor de Ala Kul Trek. Die route van twee a drie weken geeft je een volledig beeld van een land dat misschien wel het best bewaarde avonturiersgeheim van Centraal-Azie is.
Kirgizie vraagt niet om luxe of perfecte voorbereiding. Het vraagt om nieuwsgierigheid, een paar goede wandelschoenen en de bereidheid om een tijdje zonder wifi te leven. Die combinatie levert een ervaring op die je bij andere bestemmingen al lang niet meer vindt.