Suriname staat zelden boven aan het lijstje als je denkt aan een avontuurlijke bestemming. De meeste reizigers associëren het land met familie, met de Surinaams-Nederlandse gemeenschap in Amsterdam, of met helemaal niets. En dat is precies waarom het zo interessant is om er nu heen te gaan. Het land is voor 93 procent bedekt met regenwoud, wat Suriname tot een van de meest beboste landen op aarde maakt. Je hoeft geen vliegtuig meer te nemen naar het Amazonegebied in Brazilië of Peru om echt oerwoud te zien. Je vliegt rechtstreeks vanuit Amsterdam naar Paramaribo, en binnen een paar uur zit je in de jungle.
Terwijl bestemmingen als Kirgizië en Mongolië steeds vaker genoemd worden als het nieuwe avonturiersparadijs, blijft Suriname opvallend onderbelicht. Dat terwijl het land alles heeft wat een avontuurlijke reiziger zoekt: dicht regenwoud, rivierdorpen, wildlife en een cultuur die nergens anders op de wereld bestaat.
Het Centraal Suriname Natuurreservaat is bijna niet aangeraakt
Midden in het land ligt het Centraal Suriname Natuurreservaat, een gebied van 1,6 miljoen hectare, ongeveer 10 procent van de totale oppervlakte van het land. Het reservaat staat op de Werelderfgoedlijst van UNESCO en scoorde in 2019 een 10 op 10 op de Forest Landscape Integrity Index, de maatstaf die aangeeft hoe onaangetast een bos nog is. Er bestaan maar weinig plekken op aarde met die score. Het gebied is zo groot en afgelegen dat je er alleen met een gids en vaak per kano komt, over de rivieren die het land doorkruisen.
Dat afgelegen karakter is meteen ook de reden waarom het hier zo stil blijft. Het zuiden van Suriname, het district Sipaliwini, beslaat 80 procent van de oppervlakte van het land maar heeft een bevolkingsdichtheid van slechts 0,28 inwoners per vierkante kilometer. Je kunt dagenlang kanoën zonder een ander toeristengroepje tegen te komen, iets wat bij de drukkere jungle-bestemmingen in Zuid-Amerika allang niet meer vanzelfsprekend is.
Brownsberg Natuurpark is je makkelijkste jungle-ervaring
Wil je niet meteen een weeklange expeditie boeken, dan is Brownsberg Natuurpark de perfecte eerste stap. Het park ligt in het district Brokopondo, op een heuvel met een top van 515 meter, en beslaat 12.200 hectare regenwoud. Je bereikt het met de auto via het dorpje Brownsweg, wat betekent dat je al binnen een paar uur rijden vanuit Paramaribo midden in ongerept bos staat.
Het park wordt beheerd door de Stichting Natuurbehoud Suriname (Stinasu) en zit vol leven. Brulapen, trompetvogels en agoutino's komen er in grote aantallen voor, en vogelaars spotten er soorten als de capucijnvogel en de guianatoekan. Vanaf de top lopen paden naar watervallen zoals de Irene- en Leovallen. Minder mooi: in de 21e eeuw is het reservaat flink beschadigd door goudwinning, waarbij zware machines en kwik en cyanide worden gebruikt. Een deel van het park draagt daar de sporen van, wat het meteen ook een eerlijk beeld geeft van de druk waaronder dit soort natuur tegenwoordig staat.
Slapen bij de Marrons, langs de rivier
Het meest unieke onderdeel van een reis door Suriname is misschien wel het bezoek aan een Marrondorp. De Marrons zijn afstammelingen van tot slaaf gemaakte Afrikanen die zich bevrijdden en zich vestigden in het binnenland, langs rivieren als de Surinamerivier en de Marowijne. Daar bouwden ze door de eeuwen heen een eigen cultuur op, los van de koloniale samenleving aan de kust. Op 10 oktober 1760 sloot de Surinaamse kolonie een vredesverdrag met de Aukaners, een van de Marrongroepen, en dat verdrag speelt vandaag de dag nog altijd een rol in de gebiedsrechten die ze eraan ontlenen. Sinds 1974 is 10 oktober de nationale feestdag Dag van de Marrons.
Als reiziger kom je bij de dorpen via boottochten over de rivier, vergelijkbaar met hoe je in Rwanda een gids nodig hebt om bij de berggorilla's te komen. Het verschil is dat je in Suriname niet voor een kort moment op bezoek bent, maar vaak een paar nachten blijft, in een hangmat of op een eenvoudige kamer, terwijl het dorpsleven om je heen doorgaat.
Wat je moet weten voor je boekt
Als Nederlander heb je voor een toeristisch bezoek geen visum nodig, wel moet je paspoort nog minimaal zes maanden geldig zijn bij aankomst. Je betaalt entreegeld bij inreis en moet binnen zeven dagen voor je vertrek het ICF-formulier online invullen. Kom je uit of via een land met een gele koortsrisico, dan is een vaccinatiebewijs tegen gele koorts verplicht. Houd daarnaast rekening met een actuele chikungunya-uitbraak, dus check vooraf bij de GGD Reisvaccinaties welke prikken voor jouw reis nodig zijn.
Neem voldoende contant geld mee in euro's of Amerikaanse dollars. Geldautomaten in het binnenland zijn onbetrouwbaar en vallen regelmatig leeg, en in de meeste Marrondorpen kun je nergens pinnen. Een reisverzekering die medische kosten in het buitenland dekt is geen overbodige luxe, zeker niet als je een paar dagen diep het regenwoud in trekt.
Waarom dit het moment is om te gaan
Suriname heeft niet de infrastructuur van gevestigde jungle-bestemmingen zoals Costa Rica, en dat is precies het punt. Er zijn geen lodges met zwembaden en spa's langs de rivier, geen georganiseerde safari-busjes die elke ochtend dezelfde route rijden. Wat er wel is: 93 procent van een land dat nog grotendeels onaangeroerd regenwoud is, een van de best bewaarde natuurreservaten op aarde, en gemeenschappen die hun eigen verhaal al eeuwen vertellen zonder dat het toerisme daar iets aan heeft veranderd.
Vergelijk het gerust met een trekking door Patagonië of een tocht door de bergen van Kirgizië: het gaat niet om comfort, het gaat om een plek die je nog op zijn eigen voorwaarden meemaakt. Boek je vlucht naar Paramaribo, regel een gids voor het binnenland, en reken erop dat je weinig andere Nederlanders tegenkomt die hetzelfde hebben gedaan.